Vlier in Buytenhout: plukken maar!
Wie deze weken door Buytenhout loopt of fietst, kan er niet omheen: de vlier staat in volle bloei. Grote witte schermen met talloze kleine bloemetjes hangen over paden en bermen, en verspreiden die typische zoete geur. De vlier – officieel Sambucus nigra – is zo’n struik die je bijna over het hoofd ziet, tot hij begint te bloeien. Dan valt ineens op hoeveel er eigenlijk staan. En dan begint het te kriebelen: mandje mee, plukken maar.
Wat veel mensen niet weten: vlierbloesem is niet alleen mooi om te zien, je kunt er ook iets verrassend lekkers van maken. Denk aan zelfgemaakte siroop of, als je liever suiker vermijdt, een verfrissend vlierwater. Allebei makkelijk te maken én een fijne manier om de lente in een flesje te vangen.
Even over de vlier zelf
De vlier is een snelgroeiende struik of kleine boom die van nature voorkomt in grote delen van Europa. In Nederland zie je hem vooral aan bosranden, in bermen, parken en tuinen. Hij houdt van voedzame, vochtige grond en groeit moeiteloos metershoog. Van mei tot juli bloeit hij met schermen vol witte bloesem. In het najaar verschijnen er zwarte bessen, die je ook kunt gebruiken in de keuken, maar dat is voor later.
Vlierbloesem wordt al eeuwen verwerkt in dranken en desserts. De bloemen bevatten vluchtige oliën en antioxidanten en worden ook in de kruidengeneeskunde gebruikt. Maar vooral: ze ruiken heerlijk en geven een kenmerkende, zachte smaak aan alles waar je ze in verwerkt.
Zelf vlierbloesemsiroop maken
Siroop maken klinkt ingewikkelder dan het is. Met wat basisingrediënten en een beetje geduld heb je zo een voorraadje in de kast staan. En geloof me: als je het eenmaal geproefd hebt, wil je nooit meer een kant-en-klare variant.
– 25 vlierbloesemschermen (vers geplukt, op een droge dag)
– 1 citroen (liefst biologisch)
– 1 liter water
– 1 kilo suiker
Bereidingswijze:
1) Schud de vlierbloesem goed uit zodat eventuele insecten verdwijnen. Niet wassen: het stuifmeel zorgt juist voor de smaak.
2) Snijd de citroen in plakjes. Doe de bloesem en citroen samen in een grote pan of kom en giet er een liter water overheen, tot alles net onder staat.
3) Dek af en laat dit mengsel 24 uur trekken op een koele plek.
4) Zeef het daarna eerst door een fijne zeef en vervolgens door een kaasdoek of theedoek. Vang het vocht op.
5) Meet hoeveel vocht je hebt. Voeg per liter vocht 1 kilo suiker toe.
6) Breng het geheel langzaam aan de kook. Roer tot de suiker volledig is opgelost. Laat een paar minuten zachtjes doorkoken.
7) Verwijder de citroen en giet de hete siroop in schone (gesteriliseerde) flessen. Sluit goed af en laat afkoelen.
Bewaren: De siroop blijft op een koele, donkere plek enkele maanden goed. Na openen in de koelkast bewaren.
Lekker met: bruisend water, in een cocktail, over yoghurt of ijs, of gewoon in een glas koud water.
Vlierwater: de suikervrije optie
Heb je minder zin in zoet, maar wel in die frisse bloesemsmaak? Maak dan vlierwater. Vul een kan met koud water, voeg een paar verse schermen en wat plakjes citroen toe en laat een paar uur trekken in de koelkast. Klaar. Verfrissend, zonder suiker, en zó gemaakt.
Laat wat hangen
Pluk met mate: laat altijd een deel van de bloesems hangen. In het najaar worden die bloemen namelijk bessen, en ook daar kun je weer mee aan de slag. Denk aan vlierbessenjam, sap of siroop. Bovendien zijn de bloemen en bessen ook voedsel voor vogels en insecten – en die willen we in Buytenhout juist graag houden.
Dus: trek eropuit, neem een schone doek of mandje mee en verzamel die schermen zolang ze er zijn. Met een beetje aandacht voor de natuur en een snufje geduld maak je iets dat smaakt naar voorjaar in een glas.